Ahlat Belediyesi

NÜFUS DURUMU

    6- NÜFUS DURUMU

    6.1) KENTSEL NÜFUS-DEMOGRAFİK DURUM

    Ahlat İlçesi’nin toplam nüfusu, 1970 yılında 20882  iken, 1997 yılında 37335’e çıkmıştır. 1970 yılına göre %179.31 oranında nüfus artışı kaydedilmiştir. 2000 yılı itibariyle Ahlat’ın toplam nüfusu 52.814 kişi olmuştur.

    Kentsel nüfuslarda 1990 yılına kadar süren düzenli artış, bu yıldan sonra daha büyük bir ivmeyle artmaya başlamıştır. Kırsal nüfus içinde bunun tam tersi bir durum mevcuttur. 1990 yılına kadar düzenli bir artış içindeki nüfus, bu yıldan sonra düşmeye başlamıştır. Bu göstergeden de anlaşılabileceği gibi 1990 yılından sonra, Ahlat’ın kırsal kesimlerinden, ilçe merkezine göç olmaya başlamıştır. Hatta Ovakışla bucağına bağlı olan Kırıkkaya köyü, köy tüzel kişiliği devam etmekte olduğu halde, boşaltılmış olduğu için nüfusu bulunmamaktadır. Bu köyden göçen insanlar daha çok Ahlat merkeze yerleşmişlerdir.

    Kırsal ve kentsel nüfuslardaki bu dalgalanmalara rağmen Ahlat ilçesinin toplam nüfusu düzenli bir artış göstermektedir. Bunun en temel nedeni ise kırsal alanlarda yaşanan göçlerin hemen tümünün, yine Ahlat ilçesi içerisine ve özellikle de ilçe merkezine olmasından  kaynaklanmaktadır. Nüfus daha çok ilçe sınırları içerisinde hareket etmektedir.

    Ahlat ilçesi, hem göç alan, hem de göç veren konumdadır. Ahlat’tan dışarıya göç, genellikle ilçe merkezinden; İstanbul, İzmir, İzmit, Antalya, Adana, Mersin, Manisa, Aydın ve Ankara gibi büyük şehirlere olmaktadır. Fakat Ahlat genelinde diğer ilçe ve şehirlere göç Doğu Anadolu Bölgesi geneline nispeten az yaşanmaktadır. Yerleşmedeki gençler genelde en az lise mezunu oldukları halde iş bulamadıkları durumlarda büyük kentlere göçü düşünmektedirler.

    Buna karşılık ilçenin köylerinden de ilçe merkezine göç yaşanmaktadır. Özellikle son yıllarda köylerden göç oranlarında artış meydana gelmiştir. Köylerden başka şehirlere veya ilçelere göç hareketi varsa da, bu Ahlat’ın kendi içindeki hareketliliğe oranla oldukça düşüktür. Ahlat, komşu il ve ilçelerden oldukça az göç almaktadır.

    Bu iç hareketlilik sonucu Ahlat ilçe merkezinin nüfusu 1990 yıllarında ciddi bir artış göstermiştir ve bu artış devam etmektedir. Dolayısıyla net göç olarak ele aldığımızda Ahlat göç alan bir yerleşme olarak görülmektedir.


    6.2) KENTSEL NÜFUS DAĞILIMI

    Ahlat’ın genel nüfus sayımlarına göre 1997 yılındaki kentsel nüfusu 21.651 kişi, 2000 yılındaki kentsel nüfusu ise 34.787 kişi olarak tespit edilmiştir. Kent nüfusundaki bu büyük artışın en temel nedeni, Ahlat’ın köylerinden ilçe merkezine olan göçlerdir. Ahlat’ın 2001 yılı için  kent nüfusu 36.574 kişi ve 2002 yılı için kent nüfusu ise 38.453 olarak tespit edilmiştir.

    Bu noktada bu rapordaki araştırmalara kaynak teşkil eden Ahlat İlave+Revizyon İmar Planı Araştırma Raporu’ndan (2001) bir farklılığı da dile getirmek gerekmektedir. Bahsi geçen araştırma raporunun hazırlanma süreci içerisinde genel sayım sonuçlarına itiraz edilmiş olması ve bu itirazın sonucunun henüz belli olmamış olması nedeniyle, 2001 yılı için eldeki verilerden hareketle nüfus projeksiyon yöntemleri uygulanarak tahminde bulunulmuştur. Bu nedenle Ahlat’ın 2001 yılı nüfusu bahsi geçen araştırma raporunda 27.171 kişi olarak belirlenmiştir. Fakat Koruma Amaçlı İmar Planı’nın yapıldığı 2002 yılında genel nüfus sayım sonuçlarının kesinleşmiş olması ve diğer nüfus verilerinin de sağlıklı hale gelmiş olması nedeniyle yeni tesbit edilen nüfus değerleri kullanılmıştır.

    Ahlat’ın 10 adet mahallesi bulunmaktadır.  Yerleşimdeki mahallelerden hem alan hem de nüfus olarak en büyüğü Erkizan (Ergezen olarak da adlandırılmaktadır) mahallesidir. Daha sonra sırasıyla İkikubbe, Selçuklu, Tunus ve Kırklar gelmektedir. Bu mahallelerden Tunus ve Kırklar mahallesi eski mahalleler olmaları nedeniyle kalabalıklardır. Diğer üç mahalle ise yerleşimin merkezinde ve yoğun yapılaşmanın olduğu mahallelerdir.

    Yukarıda bahsedilen beş mahalle dışındakiler, genellikle merkezden uzak, birbirlerinden kopuk ve dağınık biçimde oluşmuşlardır. Bu nedenle oldukça az nüfusa sahip mahallelerdir. Bu mahalleler Kacer, Tahtısüleyman, Kulaksız, Kale ve Harabeşehir mahalleledir.

    Planlama alanı içerisine girmekte olan mahalleler ise, Tahtısüleyman, Harabeşehir, İkikubbe, Kale ve Selçuklu mahalleleridir (Tablo:3). Bunlardan Tahtısüleyman ve Harabeşehir mahalleleri genelde kırsal yapının baskın olduğu, yoğunluğu en düşük mahallelerdendir. Ama özellikle İkikubbe ve Selçuklu mahalleleri, merkeze yakınlığı ve ulaşım kolaylıkları nedeniyle sit alanı içerinde olduğu halde yapılaşmanın daha düzenli ve yoğun olduğu mahallelerdir. Kale mahallesi de aynı tür yapılanmanın görüldüğü diğer yoğun mahalledir.

    Planlama alanı içerisinde bulunan mahallelerin nüfuslarının hesaplanmasında iki yöntem kullanılmıştır. Mahallelerin tümünün planlama alanına girmemesi nedeniyle tüm mahalle nüfusu ile, planlama alanı içerisinde kalan kısımlarının nüfusu farklıdır. Planlama alanı içerisine giren mahalle nüfuslarının tesbitinde, konut sayısı temel olarak alınmıştır. Aşağıdaki tabloda hem Ahlat genelinde mahallelerin bütününün nüfusu verilmiş, hem de sadece planlama alanına giren mahallelerin, planlama sınırı dahilinde bulunan nüfusları verilmiştir.
     

                Buna göre planlama alanı içerinde 2002 yılı itibariyle bulunan toplam nüfus 2606 kişi olarak hesaplanmaktadır.
     

    Ahlat Nüfus Bilgileri:

    Yıl Toplam Şehir Köy
           
    2010 35647 19182 16465
    2009 35411 19078 16333
    2008 35236 19551 15685
    2007 35623 22699 12924

    2000

    52814 34787 18027
    1990 34217 16742 17475
    1985 28983 11163 17820
    1980 26639 10422 16217
    1975 23232 7995 15273
    1970 20822 7819 13003
    1976 16974 5879 11095

     

    Ahlat Kentleşme Düzeyi Verileri (1990 Verileri):

    Nüfus

    Yıllık Ortalama Nüfus Artışı %

    Üretim Yapısı Erkek Çalışan Oranı % Kadın Çalışan Oranı % Farklı Meslek Grupları Sayısı
    34787 6,03 Tarımsal Merkez 60,30 092 4

    Hanehalkı anketleri sonucu, ortalama hanedeki aile sayısı 1.3 olarak bulunmuştur. Planlama alanındaki ortalama hane büyüklüğü ise 5.3’tür. Bu oran Bitlis genelinde 8.1, Doğu Anadolu Bölgesi genelinde ise 6.6’dır. Planlama alanındaki hanehalkı büyüklüğü Türkiye geneli olan 5’den biraz daha fazla olmakla beraber il ve bölgesine oranla daha küçüktür.


    6.3) NÜFUSUN YAPISI

    Ahlat, Türkiye genelinde olduğu gibi genç bir nüfusa sahiptir. 1-34 yaş arası nüfus toplam nüfus içerisinde %63.04’lük bir paya sahiptir. 35-54 yaş arası nüfus ise toplam nüfus içerisinde %26.08 oranında yer almaktadır. 55 yaş ve üzeri nüfus ise ancak %10.88 oranındadır. Toplam nüfusun %51.99’unu erkek, % 48.01’ini kadın nüfus oluşturmaktadır.

    Ahlat’ın nüfus yapısını incelediğimizde, nüfusun bağımlılık oranının 38 olduğunu ve oldukça düşük olduğunu görmekteyiz. 35 yaş altı genç nüfusun toplam nüfus içerisindeki oranının fazla olmasına rağmen, bağımlılık oranının düşük olmasındaki temel nedeni, nüfusun işgücüne sahip olan 15 yaş üstünde yığılmasından kaynaklanmaktadır. Türkiye genelinde bağımlılık oranı 64.68, Doğu Anadolu Bölgesi’nde 92.87, Bitlis İli’nde ise 111.51 oranlarındadır. Bu nüfus yapısıyla Ahlat özellikle bölgesi ve Bitlis’e oranla oldukça farklı bir görüntü oluşturmaktadır.

    Ahlat’ın doğurganlık oranı 9.93’tür. Bu oran da özellikle bölgesine göre oldukça düşüktür. Doğum ve sonrasındaki bebek ölüm oranı da oldukça düşüktür.

    © Ahlat Belediyesi 2017
    E-Bülten Aboneliği